ბარბარა ერენრაიხის მიხედვით

ეს სტატია, რომელიც პირველად გამოჩნდა WIN ჟურნალში 1976 წლის 3 ივნისს, და აქ
ხელახლა დაიბეჭდა ავტორის თანხმობით, არის სოციალისტური ფემინიზმის შეხედულების
კლასიკა. ამ საკითხზე, ათწლეულობის დებატების შემდეგაც, მისი მნიშვნელოვნება, ჩვენი
შეხედულებით, შეუმცირებელია.

მთარგმნელი: ბარბარა ბარლიანი

შესაძლოა რაღაც დონეზე კარგად არ იყო გამოხატული, მაგრამ სოციალისტური ფემინიზმი მაინც არსებობდა დიდი ხნის განმავლობაში. თქვენ ხართ ქალი კაპიტალისტურ საზოგადოებაში. თქვენ ხართ უკმაყოფილო თქვენივე სამუშაოთი, გადასახადებით, ქმრით (ან ყოფილი შეყვარებულით), სკოლებით, საშინაო შრომით ან იმით, რომ გამოიყურებით ლამაზად ან უშნოდ, ხართ ყურადღებით განებივრებული ან პირიქით ( საერთოდ არც გისმენენ) . თუ თქვენ ფიქრობთ ამ ყველაფერზე და იმაზე თუ როგორ უთავსდება ეს ყოველივე ერთმანეთს და რა უნდა შეიცვალოს, მაშინ დაიწყებთ ისეთი სიტყვების ძებნას, რომლის მეშვეობითაც თქვენი ფიქრების არტიკულირებას შეძლებთ მოკლედ. საბოლოო ჯამში თქვენ უნდა მიხვიდეთ „სოციალისტურ ფემინიზმამდე“.

ბევრმა ჩვენგანმა ასეთი გზით გადაწყვიტა სოციალისტურ ფემინიზმში დამკვიდრება. ჩვენ ვეძებდით სიტყვებს, ფრაზებს, ტერმინებს, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებლობა გვექნებოდა, გამოგვეხატა ყველა ჩვენი უკმაყოფილება და პრიციპები და ეს გამოხატულების ფორმა არც „სოციალისტური“ იყო და არც „ფემინისტური“. უნდა აღვნიშნო, რომ ჩვენი სოციალისტ ფემინისტების უმრავლესობა, რომელიც მე ვიცი, არ მიესალმებიან არც ტერმინს “სოციალისტ ფემინისტი”. ერთის მხრივ ის ძალიან გრძელია (არანაირი იმედი არ მაქვს ჰიფენეტური მას მოძრაობების). მეორეს მხრივ, ის ზედმეტად მოკლეა იმის ასაღნიშნად რაცაა სოციალისტურ ინტერნაციონალისტური ანტირასისტული, ანტი/ჰეტეროსექსისტული ფემინიზმი.უბედურება ის არის, რომ ეს არის რაღაცა ტიპის იარლიყი, რომელიც ქმნის სექსტანტობის მყისიერ აურას. ჩვენ გვყავს სფიქერები, ვატარებთ კონფერენციებს, ვწერთ სტატიებს „სოციალისტურ ფემინიზმზე“, თუმცა ძალიან კარგად გვესმის რომ ფემნიზმიც და სოციალიზმიც არის საკმარისად დიდი და ინკლუზიური იმისთვის რომ იყვნენ საღად მოაზროვნე ადამიანები, მოხსენებები, სტატიები და ა.შ. ხალხს და განსაკუთრებით იმ აღიარებულ სოციალისტ ფემინისტებს ვთხოვ, რომ შეშოთებით დაუსვან კითხვა საკუთარ თავს, „რა არის სოციალისტური ფემინიზმი? „ . არსებობს გარკვეული ტიპის მოლოდინები, რომ ეს არის (ან უნდა იყოს გამოთქმული მომდევნო მოხსენებებზე, სტატიებში ან კონფერენციებზე ) სიტყვის ისტორიული პროპორციების, ბრწყინვალე სინთეზი – ევოლუციური ნახტომი კარლ მარქსის, მერი ვოლსტონტრაფტის და ზიგმუნდ ფროიდის მიღმა. ან აღმოჩნდება, რომ არაფერიც არ არის და ახირებით ჩამორთმეული და დროებით განადგურებულია, რამდენიმე უკმაყოფილო ფემინისტის ან ქალი სოციალისტის მიერ. მინდა ფარდა ავხადო ბუნდოვანებას, რომელიც ტრიალებს სოციალისტური ფემინიზმის გარშემო. ლოგიკური დასაწისისთვის კარგი იქნება, თუ „ფემინიზმსა“ და „სოციალიზმს“ განცალკევებულად შევხედავთ. როგორი მსოფლაღქმა აქვს სოციალისტს, უფრო სწორად მარქსისტს? და როგორი-ფემინისტს? დასაწყისისათვის
მარქსიზმსა და ფემინიზმს მნიშვნელოვანი რამ აქვთ საერთო: ისინი ორივე კრიტიკული ხედვის გზებია. ისინი ორივე არღვევენ პოპულარული მითოლოგიისა და სიბრძნის „საერთო გრძნობას“ და გვაიძულებენ შევხედოთ გამოცდილებას ახალი პარადიგმებით. ორივე ცდილობს სამყაროს არ შეხედოს, სტატისტიკური ნაშთების პირობებით, სიმეტრიებით და ა.შ. (როგორც ჩვეულებრივი სოციალური მეცნიერებები) არამედ, წინააღმდეგობების თვალსაზრისით. ისინი ხელმძღვანელობენ ისეთი დასკვნებით, რომლებიც უსიამოვნო და შემაშფოთებელია და ამავდროულად განმათავისუფლებელი. შეუძლებელია გქონდეს მაქრსისტული თუ ფემინისტური ხედვა და დარჩე დამკვირვებლად. უნდა გვესმოდეს,რომ იმ რეალობების გასაგებად, რომელიც ამ ანალიზებმა გააშიშვლეს, საჭიროა მოქმედება მათ შესაცვლელად.

მარქსიზმი თავად არის მიმართული კაპიტალისტური საზოგადოების კლასობრივი დინამიკისკენ. ყველა სოც-მეცნიერმა იცის, რომ კაპიტალისტური საზოგადოება ხასიათდება მეტნაკლებად მძიმე, სოციალური უთანასწორობით. მარქსიზმს ესმის, რომ ეს უთანასწორობები წარმოიქმნება ისეთი პროცესებისგან, რომლებიც დამახასიათებელია კაპიტალიზმის, როგორც ეკონომიკური სისტემისათვის. ეს ადამიანების უმცირესობა (კაპიტალისტების კლასი) ფლობს, ყველა ქარხანას, ენერგიის წყაროებს, რესურსებსა და ა.შ. , რომელზეც დანარჩენი სხვა კლასები დამოკიდებულნი არიან, რათა იცხოვრონ. დიდმა უმრალესობამ (მუშათა კლასმა) უნდა შეიმუშაოს მტკნარი აუცილებლობა, ისეთი პირობების ქვეშ, რომელსაც უდგენს კაპიტალისტი რათა ამ უკანასკნელმა გასცეს ხელფასები. მას შემდეგ რაც კაპიტალისტი მოგებას პოულობს ნაკლები ხელფასების გაცემით და არ იხდის იმდენს, რამდენსაც მუშები გამოიმუშავებენ. ამ დროს, ორ კლას შორის უერთიერთობა არის შეურიგებელი ანტაგონიზმის ერთ-ერთი აუცილებლობა. კაპიტალისტების კლასი თავის არსებობასაც კი მუშათა კლასის შეუქცევად ექსპლუატაციას უნდა უმადლოდეს. საბოლოო ჯამში, ის რაც ინარჩუნებს ამ კლასის მმართველობის სისტემას არის ძალა. კაპიტალისტური კლასი აკონტროლებს (პირდაპირ ან არაპირდაპირ) ორგანიზებული ძალადობის წყაროს, წარმოდგენილი სახელმწიფოს მიერ – პოლიცია, ციხე და ა.შ. მხოლოდ რევოლუციური ბრძოლების წარმოება, რომელიც მიმართულია სახელმწიფო ძალაუფლების შესაპყრობად, გაათავისუფლებს მუშათა კლასსა და ყველა დანარჩენ ადამიანს.

ფემინიზმიც თავისთავად მიმართულია სხვა ნაცნობი უთანასწორობის აღმოსაფხვრელად. ყველა ადამიანი თუ ადამიანთა ჯგუფი აღნიშნულია სხვადასხვა სახის სქესობრივი უთანასწორობის ხარისხით. თუ ჩვენ თვალს გადავავლებთ და მხედველობაში მივიღებთ იმ საზოგადოებებს, ისტორიის მეშვეობით მთელ კონტინენტზე ჩვენ დავინახავთ, რომ ისინი დახასიათებულნი არიან ასე: ქალი დამორჩილებულია კაცის ძალაუფლების მიერ, როგორც ოჯახში, ზოგადად საზოგადოებაშიც, ქალის ობიექტივიზაცია კერძო საკუთრების ფორმებით, სამუშაო ფუნქციების გადანაწილებით სქესობრივი დაყოფის ხარჯზე, რომელშიც ქალები შემოიფარგლებიან ისეთი სამუშაოებით, როგორიც არის ბავშვის გაზრდა, ემსახურებიან ზრდასრულ მამაკაცებს პერსონალურად, და როგროც წესი დანიშნული არიან დაბალი პრესტიჟის მქონე, პროდუქტიულ სამუშაოებზე. ფემინისტები, შეეჩეხნენ რა ამ ყველაფრის თითქმის უნივერსალიზმს, დაიწყეს ბიოლოგიური “მოცემულობების” განმარტებების ძიება, რომელიც საფუძვლად უდევს ადამიანის ყოველ სოციალურ არსებობას. მამაკაცები საშუალოდ, ფიზიკურად უფრო ძლიერები არიან ქალებზე და განსაკუთრებით, ორსულ ქალებზე ან იმ ქალებზე, რომლებიც უვლიან ჩვილებს, შედარებისას. გარდა ამისა კაცს შესწევს ძალა ქალის დაორსულების. ამგვარად, ფორმებს რომელსაც იღებს სექსუალური უთანასწორობა – შესაძლოა ისინი განსხვავდებოდნენ სხვადასხვა კულტურაში, საბოლოო ჯამში ეფუძნება ფიზიკურ ძალას, პრივილეგიას, რომელსაც ფლობენ მამაკაცები ქალებთან მიმართებაში. ანუ, ისინი ეფუძნებიან ძალადობას და ძალადობის მუქარას.
ანტიკური, ბიოლოგიური საფუძვლები მამრის აღმატებულობის – მამრის ძალადობის ფაქტი – საზოგადოდ შენიღბულია კანონებით და წესებით, რომელიც არეგულირებს სქესთა შორის ურთიერთობას ნებისმიერ კულტურაში. მაგრამ ის დგას აქ? ფემინისტურ ანალიზზე დაყრდნობით. მამრთა შესაძლო თავდასხმა მუდამ დგას, როგორც გაფრთხილება “ცუდი” (მეამბოხე, აგრესიული) ქალების მიმართ და მიმართავს “კარგ” ქალებს მამრთა აღმატებულობის თანამშრომლობისაკენ. ჯილდო “სიკარგისათვის” (“მშვენიერებისათვის”, მორჩილებისათვის) არის რიგითი მამრის ძალადობისაგან დაცვა, ზოგ შემთხვევაში ეკონომიკური უსაფრთხოება.

მარქსიზმი განაგდებს მითს “დემოკრატიის” შესახებ და მის “პლურალიზმს” კლასის მართვის სისტემის გასათვალსაჩინოებლად, რომელიც დგას იძულებით ექსპლუატაციაზე. ფემინიზმი განერიდება მითებს “ინსტიქტების” და რომანტიკული სიყვარულის შესახებ, რათა წარმოაჩინოს მამრის მიერი მართვა, როგორვ ძალისმიერი მართვა. ორივე ანალიზი გვაიძულებს, რომ შევხედოთ ფუნდამენტურ უსამართლობას. არჩევანი ასეთია, რომ მივაღწიოთ მითების კომფორტულობას, ან როგორც მარქსი აყალიბებს, ვიმუშაოთ სოციალური წესრიგისათვის, რომელიც არ მოითხოვს მითებს, სიმყარისათვის.
შესაძლებელია, რომ შევაერთოთ მარქსიზმი და ფემინიზმი და ვუწოდოთ შეჯამებულად “ სოციალისტ ფემინიზმი”. ფაქტიურად, ესაა დაახლოებით ის თუ როგორც ხედავს ამას უმეტესობა სოციალისტ ფემინისტებისა – როგორც რაღაც ჰიბრიდი, რომელიც აგდებს ჩვენს ფემინიზმს სოციალისტ წრეებში, ჩვენს სოციალიზმს კი ფემინისტურ წრეებში. ერთი პრობლემა, ამის ასეთად დატოვებისა, არის ის რომ ხალხი ეჭვში რჩება „რა არის ის (ქალი) სინამდვილეში?“ ან მოთხოვნა ჩვენდამი „რა არის პრინციპული განსხვავება.“ ამდაგვარი კითხვები, რომლებიც საკმაოდ დაუძლევლად და ავტორიტეტულად მოისმის, ხშირად გვაბრკოლებს: „გააკეთე არჩევანი!“ „იყავი ერთი ან მეორე!“ მაგრამ ვიცით, რომ არის პოლიტიკური კონსისტენტურობა სოციალისტ ფემინიზმისათვის. ჩვენ არ ვართ ჰიბრიდები ან ფენსსიტერები (პიროვნება, რომელიც რჩება ნეიტრალური ან გადაწყვეტილების არ მქონე წინააღმდეგობრიობისას).

იმისათვის, რომ მივაღწიოთ ამ პოლიტიკურ კონსისტენტურობას, საჭიროა განვასხვავოთ ჩვენი თავი, როგორც ფემინისტებისა სხვა ტიპის ფემინისტებისაგან და როგორც მარქსისტებისა, სხვა სახის მარქსისტებისაგან. ჩვენ უნდა დავადგინოთ სოციალისტ ფემინისტი, როგორც ფემინიზმის სახეობა და სოციალისტ ფემინისტი, როგორც სოციალიზმის სახეობა. მხოლოდ ამის შემდეგ იქნება შესაძლებლობა “გავიგოთ” მოვლენები, როგორც მეტი ვიდრე უბრალოდ მოუხერხებელი შეპირისპირება.

ვფიქრობ, რომ უმეტესობა რადიკალური ფემინისტებისა და სოციალისტ ფემინისტებისა, დაეთანხმებიან ჩემს მიერ ფემინიზმის კაფსულურ დახასიათებას… ? პრობლემა რადიკალურ ფემინიზმში, სოციალისტ ფემინისტების თვალთახედვით, არის, რომ ის უფრო მეტზე არ ვრცელდება. ის რჩება განგმირული მამრის აღმატებულობის უნივერსალურობით – არაფერი
რეალურად არ შეცვლილა; ყველა სოციალური სისტემა პატრიარქალურია; იმპერიალიზმი, მილიტარიზმი და კაპიტალიზმი არის უბრალო გამოხატულებანი მამრის თანდაყოლილი აგრესიულობისა. და ა.შ. პრობლემა ამასთან დაკავშირებით, სოციალისტ ფემინისტების თვალთახედვით, არ არის მხოლოდ ის, რომ გამოიტოვება კაცი (და შესაძლებლობა მათთან შეთანხმებისა ნამდვილად ადამიანურ და ეგალიტარულ ბაზისზე), არამედ ისიც, რომ გამოიტოვება უამრავი რამ ქალთა შესახებ. მაგალითად თუ ყურადღების მიღმა დავტოვებთ ისეთ სოციალისტურ სახელმწიფოს, როგორიცაა “პატრიარქალური” ჩინეთი – მსმენია, რომ ასე იქცევიან რადიკალური ფემინისტები – ნიშნავს, დააიგნორო რეალური ბრძოლები და მიღწევები მილიონობით ქალისა. სოციალისტ ფემინისტები, თანხმდებიან რა, რომ არსებობს რაღაც ზედროული და უნივერსალური ქალთა ჩაგვრის შესახებ, ირწმუნებიან, რომ ის იღებს განსხვავებულ ფორმებს განსხვავებულ მოცემულობებში და რომ განსხვავებანი არის სასიცოცხლო მნიშვნელობის. არის განსხვავება იმ საზოგადოებას, რომელშიც სექსიზმი გამოიხატება ქალთა მიერ ახალშობილის მკვლელობის ფორმით და იმას შორის, რომელშიც სექსიზმი იღებს ცენტრალურ კომიტეტში უთანასწორო წარმომადგენლობის ფორმას.
ისტორიული ვარიაციები სექსიზმის თემასთან დაკავშირებით, რომელიც უნდა ეხებოდეს ყველა ფემინისტს, არის ცვლილებათა წყება, რომელიც დაიწყო აგრარული საზოგადოების ინდუსტრიულ კაპიტალიზმზე გადასვლით. ეს არაა აკადემიური საკითხი. სოციალური სისტემა, რომელიც ინდუსტრიულმა კაპიტალიზმა ჩაანაცვლა, იყო ფაქტიურად პატრიარქალური, და მე
ამ ტერმინს ვხმარობ მისი ორიგინალური მნიშვნელობით, იმ სისტემის ასაღნიშნად, რომელშიც პროდუქცია ცენტრალიზებულია საოჯახო მეურნეობაში და იმართება უხუცესი მამრის მიერ. ფაქტია, რომ კაპიტალიზმი პატრიარქატიდან გამოდნა და მის ნაგლეჯად წარმოდგა. პროდუქცია წარმოებდა ქარხნებში და ინდივიდები წყდებოდნენ ოჯახებს რათა გამხდარიყვნენ “თავისუფალი” დაქირავებული შრომის პირები. იმის თქმა, რომ კაპიტალიზმმა ძირი გამოუთხარა წარმოების პატრიარქალურ ორგანიზაციას და საოჯახო ცხოვრებას, თავისთავად, არ ნიშნავს, რომ კაპიტალიზმმა აღკვეთა მამრთა აღმატებულობა! მაგრამ უნდა ითქვას, რომ სქესთა ჩაგვრის პარტიკულარული ფორმები, რომელსაც დღეს ვხედავთ, დიდწილად, თანამედროვე მოვლენებია. დიდი ისტორიული წყვეტაა ჩვენსა და ნამდვილ პატრიარქატს შორის. თუკი გვინდა გავიგოთ ქალთა გამოცდილება დღევანდელობაში, უნდა გავითვალისწინოთ კაპიტალიზმი როგორც სისტემა.

ცხადია, არსებობს სხვა გზები, რომლითაც შეიძლება მივმართვოდი ამავე საკითხს. შეიძლება მარტივად მეთქვა, რომ როგორც ფემინისტები, ჩვენ მეტადრე დაინტერესებულნი ვართ ჩაგრული ქალებით – ღარიბი და მუშათა კლასის ქალებით, მესამე მსოფლიოს ქალებით და ა.შ. – და ამიტომ, ჩვენ გვჭირდება გავიგოთ და თვალი გავუსწოროთ კაპიტალიზმს. შეიძლებოდა მეთქვა, რომ ჩვენ უნდა დავინტერესდეთ კლასობრივი სისტემით, იმ უბრალო მიზეზის გამო, რომ ქალები არიან კლასთა წევრები. მაგრამ მე ვცდილობ წამოვჭრა რაღაც სხვა, ჩვენი, როგორც ფემინისტების პერსპექტივის შესახებ: შეუძლებელია გაიგო სექსიზმი როგორ მოქმედებს ჩვენს ცხოვრებაზე, მისი კაპიტალიზმის ისტორიულ კონტექსტში ჩასმის გარეშე.
ვფიქრობ, სოციალისტ ფემინისტების უმეტესობა დაეთანხმება მარქსისტული თეორიის შეჯამებას, როგორც ის წარმოჩინდება. და პრობლემა, კიდევ ერთხელ, არის ის, რომ ძალიან ბევრია ისეთი ადამიანი (მე ვუწოდებ მათ “მექანიკურ მარქსისტებს), რომელიც არ მიდის უფრო შორს განხილვაში. ამ ადამიანთათვის, კაპიტალისტურ საზოგადოებაში მიმდინარე “ნამდვილი” და მნიშვნელოვანი მოვლენებია, ის, რომლიც უკავშირდება წარმოების პროცესს ან კონვენციურ პოლიტიკურ სფეროს. ამ თვალთახედვით, გამოცდილებისა და საზოგადოების არსებობის ყველა სხვა ნაწილი – მოვლენებს, რომელთაც კავშირი აქვთ განათლებასთან, სექსუალობასთან, რეკრიაციასთან, ოჯახთან, ხელოვნებასთან, მუსიკასთან, საოჯახო საქმეებთან – საზოგადოების ცვლილების ცენტრალურ დინამიკასთან მიმართებაში პერიფერულია. ისაა ნაწილი “სუპერსტრუქტურისა” ან “კულტურის”.

სოციალისტ ფემინისტები არიან ჩემს მიერ სახელდებული “მექანიკური მარქსისტებისაგან” აბსოლუტურად განსხვავებულ ბანაკში. ჩვენ (ბევრი არაფემინისტი მარქსისტის მსგავსად) ვხედავთ კაპიტალიზმს, როგორც სოციალურ და კულტურულ ტოტალურობას. ჩვენ ვხვდებით, რომ ბაზრის კვლევისას, კაპიტალიზმი ცდილობს შეაღწიოს საზოგადოებრივი არსებობის ყველა კუთხე-კუნჭულში. განსაკუთრებით მონოპოლური კაპიტალიზმის ფაზაში, მოხმარების სივრცე ისევე მნიშვნელოვანია, ეკონომიკური თვალთახედვით, როგორც წარმოებისა. ამდენად, ჩვენ არ შეგვიძლია გავიგოთ კლასთა ბრძოლა, როგორც ვიწროდ გამომუშავებისა და საათების, ან მხოლოდ როგორც სამუშაო ადგილის საკითხი. კლასთა ბრძოლა თავს იჩენს ყველა იმ არენაზე, სადაც კლასთა ინტერესები წინააღმდეგობაში მოდის და ეს მოიცავს სწავლას, ჯანმრთელობას, ხელოვნებას, მუსიკას და ა.შ. ჩვენ მიზნად გვაქვს არა მხოლოდ წარმოების საშუალებების საკუთრების ტრანსფორმაცია, არამედ ასევე საზოგადოებრივი არსებობის ტოტალურობა.
მარქსისტების მსგავსად, ჩვენ მივდივართ ფემინიზმამდე მექანიკური მარქსისტებისაგან აბსოლუტურად განსხვავებული ადგილიდან. რადგან ჩვენ ვხედავთ მონოპოლურ კაპიტალიზმს, როგორც პოლიტიკურ/ეკომოკურ/კულტურულ ტოტალურობას, ჩვენ გვაქვს სივრცე მარქსისტულ ფორმატში ფემინისტური საკითხებისათვის, რომელსაც არ აქვს აშკარა კავშირი წარმოებასთან ან “პოლიტიკასთან”, საკითხები, რომელნიც უკავშირდებიან ოჯახს, ჯანდაცვას და “პრივატულ” ცხოვრებას.

ამას გარდა, ჩვენი მარქსიზმის ბრენდში, არ არის “ქალის კითხვა (საკითხი)”, რადგან ჩვენ არასოდეს დაგვიყვია კატეგორიებად ქალები “სუპერსტრუქტურით” ან სადმე სხვაგან პირველ ადგილას. მარქსისტები მექანიკური მიდრეკილებით უწყვეტად ფიქრობენ დაუსაქმებელი (დიასახლისი) ქალების საკითხზე: არიან კი ისინი ნამდვილად მუშათა კლასის წევრები? ქმნიან კი ისინი ნამატ ღირებულებას? ჩვენ ვამბობთ, რა თქმა უნდა, დიასახლისები არიან მუშათა კლასის წევრები – არა იმიტომ, რომ ჩვენ გვაქვს რაიმე მტკიცებულება, რომ ისინი ქმნიან ნამატ ღირებულებას – არამედ იმიტომ, რომ კლასი ჩვენ გვესმის როგორც ხალხის გაერთიანება და როგორც წარმოების კაპიტალისტურ-დომინანტური სივრცისგან განცალკევებით მდგომი სოციალური არსებობის მქონე. როდესაც ამგვარად ვფიქრობთ კლასზე, შემდეგ ვხვდებით, რომ ქალი, რომელიც პერიფერულად მოსჩანდა, დიასახლისები სწორედაც არიან მათი კლასის შუაგულში – ზრდიან ბავშვებს, ინარჩუნებენ ერთად ოჯახებს, ინარჩუნებენ საზოგადოების კულტურულ და სოციალურ კავშირებს.
ჩვენ გამოვდივართ რაღაც ტიპის ფემინიზმიდან და მარქსიზმიდან, რომელთა ინტერესებიც ბუნებრივ თანხვედრაშია. ვფიქრობ ახლა შეგვიძლია დავინახოთ თუ რატომ არის სოციალისტ ფემინიზმი ასე მისტიფიცირებული: სოციალისტ ფემინიზმის იდეა ერთი დიდი საიდუმლო ან პარადოქსია, რასაც თქვენ გულისხმობთ სოციალიზმში, მე მას ვუწოდე “მექანიკური
მარქსიზმი” და რასაც ფემინიზმში გულისხმობთ, არის რადიკალ ფემინიზმის უისტორიო სახე. ეს მოვლენები ვერ ურთიერთავსდებიან; მათ არაფერი აქვთ საერთო.

მაგრამ თუკი სხვა ტიპის სოციალიზმსა და ფემინიზმს დააყენებ ერთად, როგორც ეს მე უკვე ვცადე, აუცილებლად იპოვით საერთოს და ესაა ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი რამ სოციალისტ ფემინიზმის შესახებ დღეს. ესაა სივრცე – თავისუფალი შემცირებული ტიპის ფემინიზმისა და მარქსიზმის შევიწროვებისაგან – რომელშიც შეგვიძლია განვავითაროთ პოლიტიკის ტიპი, რომელიც მიემართება მონოპოლურ კაპიტალისტური საზოგადოების პოლიტიკურ/ეკონომიკურ/კულტურულ ტოტალურობას. ამგვარად, ჩვენ ვიხელმძღვანელეთ ფემინიზმის მხოლოდ შესაძლო ფორმებით, კონვენციონალური ტიპის მარქსიზმით და შემდეგ მოგვიწია დაგვეწყო რაღაც, რაც არაა მსოფლმხედველობრივად ასე შეზღუდული და არასრული. ჩვენ უნდა აგვეღო ახალი სახელი, “სოციალისტ ფემინიზმი”, რათა დაგვეცვა განზრახვა ჩვენი გამოცდილების სრულ სურათში ჩაწვდომისა და იმისათვის, რომ მოგვეხაზა პოლიტიკა, რომელიც ასახავს გაგების ტოტალურობას.

  •  მარქსისტ/ფემინისტური გაგება, რომ კლასის და სქესის დომინაცია საბოლოოდ დაიყვანება ძალაზე, არის სწორი და ეს რჩება ყველაზე უფრო გამანადგურებელ კრიტიკად სექსისტ/კაპიტალისტური საზოგადოებისა. მაგრამ ამ “საბოლოოში” უამრავი რამაა. დღითი დღეს, უამრავი ადამიანი ნებდება სქესისა და კლასის დომინაციას ძალადობრივი დაშინების გარეშე და ხშირად მატერიალური გაღარიბების შიშის გარეშეც.
  • ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ გამოვარკვიოთ რაა ის თუ არა ძალის პირდაპირი გამოყენება, რაც მოვლენებს მართავს. კლასის შემთხვევაში ბევრი რამ უკვე დაიწერა იმის შესახებ თუ რატომ არ აქვს ამერიკის შტატების მუშათა კლასს მებრძოლის ცნობიერება. უდავოდ, ეთნიკური დაყოფები, განსაკუთრებით შავ/თეთრი დაყოფა, არის პასუხის დიდი ნაწილი. მაგრამ ასევე ვთვლი, რომ დაყოფილად ყოფნასთან ერთად, მუშათა კლასი სოციალურად ატომიზირდა. მუშათა კლასის სამეზობლოები განადგურდა და ხრწნაში წავიდა; ცხოვრება მზარდად პრივატული და შინაგანზე მიმართული გახდა; მუშათა კლასს შეძენილი უნარები კაპიტალისტურმა კლასმა ჩამოართვა; და კაპიტალისტების კონტროლირებულმა “მას კულტურამ” შემორაგა მუშათა კლასისათვის დამახასიათებელი თითქმის მთელი კულტურა და ინსტიტუციები. კლასის კოლექტიურობისა და თავდაცვისუნარიანობის ნაცვლად, გაჩნდა საერთო იზოლაცია და კოლექტიური ჩამოკიდებულობა კაპიტალისტურ კლასზე.
  • ქალთა დამორჩილება, იმ ფორმით, რაც დამახსიათებელია გვიანი კაპიტალისტური საზოგადოებისათვის, არის გასაღები კლასის ატომიზაციის ამ პროცესისათვის. სხვანაირად რომ ვთქვათ, ძალებმა, რომლებმაც მოახდინეს მუშათა კლასის ცხოვრების ატომიზირება და ხელი შეუწყეს კაპიტალისტურ კლასზე კულტურულ/მატერიალურ ჩამოკიდებულობას, არიან სწორედ ისინი, რომლებიც ემსახურებოდნენ ქალთა
    დამორჩილების განგრძობითობას. ქალები არიან ყველაზე მეტად იზოლირებულნი იმაში რაც გახდა ოჯახის მზარდი პრივატიზირებული არსებობა (მაშინაც კი, როდესაც ისინი სახლის გარეთ მუშაობენ). ბევრი მაგალითია იმის შესახებ, რომ ქალთა უნარები (პროდუქტიული უნარები, მკურნალობის, ბებიაქალობის და ა.შ) არის ის რაშიც შეიტანეს ეჭვი და აკრძალეს საქონლის წარმოებისას. ქალები არიან შეგულიანებულნი, რომ იყვნენ უკიდურესად პასიურები/არაკრიტიკულები/დამოკიდებულნი (“ფემინური”), ყველგან შეღწევადი კაპიტალიზმის პრივატულ ცხოვრებაში შესვლისას. ისტორიულად, გვიანი კაპიტალიზმის მუშათა კლასის ცხოვრებაში შეღწევამ გამოარჩია ქალი, როგორც მთავარი სამიზნე დამშვიდებისა/”ფემინიზირებისა” – რადგანაც ქალები არიან საკუთარი კლასის კულტურის მატარებელნი.
  • აქედან გამომდინარე, არის ფუნდამენტური ურთიერთკავშირი ქალთა ბრძოლასა და ტრადიციულად მიჩნეულ კლასთა ბრძოლას შორის. ქალთა ყველა ბრძოლას არ ახასიათებს ანტიკაპიტალისტური ბიძგი (კონკრეტულად მათ, ვინც მხოლოდ იმას ცდილობს, რომ გაზარდოს ქალთა ზოგიერთი ჯგუფების ძალაუფლება და სიმდიდრე), თუმცა ყველა ის, ვინც აშენებს კოლექტიურობას და ქალთა შორის კოლექტიურ ნდობას, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია კლასის ცნობიერების ჩამოსაყალიბებლად. რევერსულად რომ ვთქვათ, ყველა კლასთა ბრძოლას არ ახასიათებს ანტისექსისტური ბიძგი (განსაკუთრებით მათ ვინც ჩამობღაუჭებულია პრეინდუსტრიულ პატრიარქალურ ღირებულებებს), მაგრამ ყველა ის, ვინც მიმართულია მუშათა კლასის სოციალური და კულტურული აუტონომიურობის შექმნისკენ, უეჭველად მიბმულია ქალთა განმათავისუფლებელ ბრძოლას.

თუმცა, მე არ მინდა დავტოვო სოციალისტ ფემინისტური თეორია როგორც “სივრცე” ან საერთო ზედაპირი. მოვლენები იწყებენ ამოზრდას ამ “ზედაპირზე”. ჩვენ უფრო მეტად დავუახლოვდით ჩვენს გაგებაში სინთეზს სქესისა და კლასის, კაპიტალიზმისა და მამრთა დომინირების, ვიდრე რამოდენიმე წლის წინ ვიყავით. აქ წარმოვადგენ ნააზრევის ძალიან ზოგად ხაზს:უხეშად რომ მოვხაზოთ, ესაა სოციალისტ ფემინიზმის ანალიზის ერთი მიმართულება. არავის აქვს ისეთი სინთეზის მოლოდინი, რომელიც ერთნაირად მიიყვანდა კოლაფსამდე ფემინისტურ და სოციალისტურ ბრძოლას. ჩემს მიერ ზემოთ მოყვანილი კაფსულური რეზიუმეები ინარჩუნებენ მათს “საბოლოო” ჭეშმარიტებას: არის კაპიტალისტთა დომინაციის კრიტიკული ასპექტები (როგორიცაა რასობრივი ჩაგვრა), რომელსაც ფემინისტური პერსპექტივა უბრალოდ ვერ ახსნის ან დაკავდება – ანომალური დამახინჯებების გარეშე. არსებობს სქესთა ჩაგვრის კრიტიკული ასპექტები (როგორიცაა კაცის ძალადობა ოჯახში), რომლშიც სოციალისტს მცირე შეღწევადობა აქვს – აქაც, დაჭიმულობისა და დამახინჯების გარეშე. აქედან გამომდინარეობს სოციალისტების და ფემინისტების არსებობის გაგრძელების საჭიროება. მაგრამ არსებობს საკმაო სინთეზი იმაში, რასაც ვფიქრობთ და ვაკეთებთ, იმისათვის, რომ გვქონდეს დამაჯერებელი იდენტობა როგორც სოციალისტ ფემინისტებისა.